Zie je een ongewoon grote wesp voorbij vliegen, of hoor je iemand het over een hoornaar in de tuin hebben? Er zijn eigenlijk drie soorten om uit elkaar te houden: de gewone wesp, de Europese hoornaar en de Aziatische hoornaar. Ze verschillen in grootte, kleur en gedrag, en dat verschil bepaalt ook hoe je het beste kunt reageren. In dit artikel leggen we per soort uit waar je op moet letten.
Hoe ziet een gewone wesp eruit?
De gewone wesp is het meest vertrouwde insect van de drie. Je herkent hem aan zijn slanke lichaam met de kenmerkende geel-zwarte banden. Zijn lijf is glad en onbehaard. De wesp heeft een duidelijke wespentaille: een smal verbindingsstukje tussen borststuk en achterlijf. Wanneer je te maken hebt met een wespennest bij je woning, is het goed om te weten welke soort je voor je hebt.
Een werksterwesp is gemiddeld 12 tot 17 millimeter lang. Dat is vergelijkbaar met een grote paperclip. Ze vliegen actief van mei tot en met september en zijn rond eten en drinken beruchte lastposten.
Het nest van een gewone wesp is gemaakt van gekauwd hout. Het ziet eruit als grijs papier met een golfpatroon. Nesten vind je in spouwmuren, schuren, onder dakranden en in de grond. In de zomer kan zo’n nest uitgroeien tot duizenden wespen.
De Europese hoornaar: groot, maar minder agressief dan je denkt
De Europese hoornaar is duidelijk groter dan een gewone wesp. Werksters worden 18 tot 27 millimeter lang, koninginnen kunnen oplopen tot 35 millimeter. Dat is ruim anderhalf tot twee keer zo groot als een gewone wesp.
De kleur is ook anders. De hoornaar heeft meer bruine en geelrode tinten, minder fel contrast dan een wesp. Het zwart is minder dominant aanwezig. Kijk je goed, dan zie je oranjeachtige vlekken op het borststuk en de kop.
Het nest van de Europese hoornaar is ook van papierachtig materiaal, maar groter en vaak ovaalvormig. Hoornaars kiezen voor beschutte plekken zoals holle bomen, nestkasten en zolderruimtes. Ze zijn van nature minder agressief dan wespen, maar verdedigen hun nest fel als je te dichtbij komt.
De Aziatische hoornaar: een invasieve soort
De Aziatische hoornaar verdient aparte aandacht. Dit is geen inheemse soort maar een invasieve exoot, afkomstig uit Oost-Azië. Hij is in Europa opgedoken en heeft zich inmiddels ook in Nederland gevestigd. Herkenning is belangrijk.
Qua grootte lijkt hij op het eerste gezicht op de Europese hoornaar, maar hij is gemiddeld iets kleiner: werksters worden 17 tot 24 millimeter, koninginnen tot ongeveer 30 millimeter. Het uiterlijk verschilt bovendien duidelijk. De Aziatische hoornaar is overwegend donkerbruin tot zwart, met maar één geel-oranje band op het achterlijf. De poten hebben opvallend gele uiteinden. De kop is oranje aan de voorzijde.
Het grootste risico van de Aziatische hoornaar zit niet in zijn steek voor mensen, maar in de schade aan bijenvolken. Hij jaagt actief op honingbijen en kan een bijenkorf in korte tijd volledig verwoesten. Vermoed je een nest van een Aziatische hoornaar? Neem dan direct contact op met een professionele bestrijder. Het is bovendien sterk aan te raden om een waarneming te melden bij het meldpunt Aziatische hoornaar of de NVWA, zodat de verspreiding in kaart gebracht kan worden.
Drie soorten nesten naast elkaar
Een handige manier om de drie soorten uit elkaar te houden is het nest zelf. Gewone wespen bouwen relatief kleine, papierachtige nesten met een golfpatroon aan de buitenkant. Ze nestelen graag in kleine ruimtes zoals spouwmuren, muizenholen in de grond of kleine openingen in dakconstructies.
De Europese hoornaar bouwt grotere nesten, vaak in beschutte holtes op hoogte. Het nest heeft een glad, papierachtig omhulsel zonder het duidelijke golfpatroon van een gewone wesp.
De Aziatische hoornaar bouwt grote bolvormige nesten, vaak hoog in bomen. Die nesten zijn lastig te zien en zitten soms op tien meter hoogte of meer. Juist daarom is herkenning onderaan, bij de aan- en afvliegroute, zo belangrijk.
Gedrag: wie steekt, wanneer en hoe vaak?
Alle drie de soorten kunnen steken. Maar gedrag verschilt per soort. Gewone wespen zijn opportunistisch en agressief rond voedsel. Ze steken meerdere keren achter elkaar, zonder hun angel te verliezen. Dat maakt ze gevaarlijk als je in de buurt van hun nest komt of onhandig beweegt.
De Europese hoornaar is van nature rustiger. Hij steekt minder snel, tenzij hij voelt dat zijn nest bedreigd wordt. Zijn steek is wel pijnlijker door de grotere hoeveelheid gif die vrijkomt.
De Aziatische hoornaar is ook niet bijzonder agressief naar mensen, maar hij is wél een efficiënte jager op bijen en andere insecten. Rond zijn nest is hij, net als de andere soorten, agressief in de verdediging.
Voor mensen met een allergie geldt bij alle drie dezelfde waarschuwing: een steek kan een ernstige reactie veroorzaken. Ga in dat geval nooit zelf een nest verwijderen of verstoren.
Wanneer bel je een professional?
Gewone wespen, Europese hoornaars en Aziatische hoornaars zijn alle drie soorten waarbij professionele hulp verstandig is. OFS Services heeft 30 jaar ervaring met wespennestbestrijding en is in 90% van de gevallen klaar met één afspraak. Vrijwel altijd zijn ze binnen 24 uur ter plaatse.
Bij een Aziatische hoornaar is professionele hulp geen optie maar noodzaak. Dit is een invasieve soort waarbij verkeerd handelen schade kan veroorzaken aan de natuur en gevaarlijk kan zijn voor omwonenden.
Twijfel je over welke soort je voor je hebt? Een goede foto van het insect en het nest is al genoeg om een eerste inschatting te maken. Neem gerust contact op met OFS Services voor advies zonder gedoe.
Veelgestelde vragen over het verschil tussen wespen en hoornaars
Grootte is het snelste kenmerk. Een hoornaar is duidelijk groter dan een gewone wesp. Hoornaars zijn ook minder fel geel en meer bruinachtig van kleur. Een wesp is slanker met een uitgesproken wespentaille en felgele banden.
Voor mensen is de Aziatische hoornaar niet gevaarlijker dan een gewone hoornaar of wesp. Zijn steek is pijnlijk maar vergelijkbaar. Het echte gevaar zit in zijn impact op bijen en de natuur. Het is bovendien een invasieve soort, waarvan het sterk wordt aangeraden een waarneming te melden bij het meldpunt Aziatische hoornaar of de NVWA.
Ga er niet zelf aan. Een nest op hoogte is onbereikbaar zonder de juiste uitrusting en gevaarlijk zonder bescherming. Bel een professionele bestrijder die de soort kan identificeren en het nest op een veilige manier kan aanpakken.
Weet je nu welke soort je in de tuin of tegen je gevel hebt? Goed. De volgende stap is bepalen wat je ermee doet. OFS Services helpt je snel en vakkundig verder, of het nu om een gewone wesp, een Europese hoornaar of een Aziatische hoornaar gaat. Neem contact op via de wespenpagina en je weet snel waar je aan toe bent.
